Միլիարդները կրկին բաժանվեցին, բայց երկու անկախ հանձնաժողով հերթական անգամ դուրս մնացին. ինչո՞ւ են անտեսվում պետության առանցքային օղակները
Կառավարությունը հերթական անգամ պետական համակարգի համար միլիարդավոր դրամների պարգևավճարներ է հատկացրել՝ գումարները բաշխելով նախարարությունների, Ազգային ժողովի, վարչապետի աշխատակազմի և մի շարք այլ պետական մարմինների միջև։ Սակայն հրապարակված ցանկում հերթական անգամ բացակայում են երկու անկախ հանձնաժողովներ՝ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովը (ՀԾԿՀ) և Մրցակցության և սպառողների շահերի պաշտպանության հանձնաժողովը (ՄՊՀ)։
Այս հանգամանքը հանձնաժողովների աշխատակիցների շրջանում դժգոհություն է առաջացրել։ Նրանց գնահատմամբ՝ ստացվում է պարադոքսալ իրավիճակ. պետությունը խոսում է արդյունավետ կառավարման, մասնագիտական պետական ծառայության և բարձր պատասխանատվության մասին, սակայն հենց այն մարմինները, որոնք իրականացնում են հանրության համար ամենազգայուն կարգավորիչ գործառույթները, մշտապես դուրս են մնում խրախուսման ծրագրերից։
Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովը վերահսկում է տնտեսական մրցակցությունը, բացահայտում հակամրցակցային համաձայնությունները, պայքարում գերիշխող դիրքի չարաշահման դեմ և պաշտպանում սպառողների շահերը շուկայում։ Մյուս կողմից, Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովն այն մարմինն է, որը սահմանում և վերանայում է էլեկտրաէներգիայի, բնական գազի, խմելու ջրի և մի շարք այլ հանրային ծառայությունների սակագները, ինչպես նաև վերահսկում է ոլորտի օպերատորների գործունեությունը։ Այս երկու կառույցների որոշումները անմիջական ազդեցություն ունեն միլիոնավոր քաղաքացիների և հազարավոր տնտեսվարողների վրա։
Սակայն երբ խոսքը վերաբերում է պետական համակարգի խրախուսմանը, այդ նույն հանձնաժողովները կարծես գոյություն չունեն։
Եթե պետական քաղաքականությունն այն է, որ բարձր արդյունքները պետք է արժանանան ֆինանսական խրախուսման, ապա անհասկանալի է, թե ինչ չափանիշով են այդ սկզբունքից դուրս թողնվում հենց անկախ կարգավորող մարմինները։ Իսկ եթե մոտեցումն այն է, որ անկախ հանձնաժողովները չպետք է ընդգրկվեն նման որոշումներում, ապա անհրաժեշտ է դրա հստակ և հրապարակային հիմնավորումը։
Հակառակ դեպքում ձևավորվում է տպավորություն, որ պետական համակարգում գործում են «առաջին» և «երկրորդ» կարգի կառույցներ, որտեղ ոմանց աշխատանքի արժեքը գնահատվում է միլիոնավոր դրամներով, իսկ մյուսների ամենօրյա պատասխանատու գործունեությունը պարզապես անտեսվում է։
Անկախ հանձնաժողովների աշխատակիցները փաստացի կատարում են այնպիսի գործառույթներ, որոնցից կախված են թե՛ սպառողների իրավունքների պաշտպանությունը, թե՛ բնական մենաշնորհների վերահսկողությունը, թե՛ հանրային ծառայությունների սակագնային քաղաքականությունը։ Այդ պայմաններում նրանց հերթական անգամ պարգևավճարների ցանկից դուրս թողնելը ոչ միայն սոցիալական, այլև կառավարման տրամաբանության հարց է առաջացնում։
Եթե պետական համակարգում բոլորի աշխատանքը հավասարապես կարևոր է, ապա այդ հավասարությունը պետք է արտահայտվի ոչ միայն հայտարարություններում, այլև կառավարության որոշումներում։
Իսկ եթե կառավարությունը գտնում է, որ անկախ հանձնաժողովները իրավական կամ այլ պատճառներով չեն կարող ընդգրկվել պարգևավճարների այս ծրագրում, ապա պետք է ձեռնարկի քայլեր՝ նրանց աշխատանքի արժևորման և փոխհատուցման այլ մեխանիզմներ մշակելու ուղղությամբ։ Հակառակ դեպքում տարիներ շարունակ նույն կառույցներին պարգևատրման համակարգից դուրս թողնելը դժվար է բացատրել արդյունավետ պետական ծառայության և հավասար վերաբերմունքի սկզբունքներով։