Ճարտարապետներն անհեթեթություն են համարում Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրի հիմնանորոգման աշխատանքների շուրջ շահարկումները
Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրի հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքի, ինչպես նաև թեմայի շուրջ անընդհատ շարունակվող շահարկումների շուրջ ապրիլի 28-ին Ճարտարապետների պալատում մասնագիտական քննարկում է կազմակերպվել:
Քննարկման մասնակիցներն են պատմամշակութային հուշարձանների վերականգնման ոլորտում տասնյակ տարիների փորձ ունեցող վերականգնող ճարտարապետներ Սաշուր Քալաշյանը, Ալեքսանդր Բադալյանը (Ճարտարապետների պալատի նախագահ), Հովհաննես Սանամյանը և Ամիրան Բադիշյանը:
Նրանք ընդգծում են, որ հուշահամալիրի հիմնանորոգման նախագիծը մշակվել է մի քանի տարվա մասնագիտական հետազոտությունների, քննարկումների, վերլուծությունների արդյունքում։
Ամիրան Բադիշյանի խոսքով՝ այդ նախագծից առանձնացվել է մի հատված, որը վերաբերում է քանդման աշխատանքներին և վերագրվում է ճեմուղուն, ամբողջ թանգարանային համալիրին, ցեղասպանության գաղափարաբանական համալիրին։ Ըստ նրա՝դա միտումնավոր է արվում և անհեթեթություն է։
«Հարավակողմյան երեք մույթերի աշխատանքները կատարվել են վերականգնողական աշխատանքներին, նորմատիվներին, նյութաբանությանը համապատասխան։ Ընթացքում կատարվել է մշտադիտարկում թե՛ մասնագիտական, թե՛ իրավական, թե՛ ի պաշտոնե տարբեր մակարդակներով։ Համալիր աշխատանքների արդյունքում ունեցանք արժանավայել արդյունք»,-ընդգծում է Բադիշյանը։
Սաշուր Քալաշյանը վստահեցնում է՝ թեմայի շուրջ շահարկումներ իրականացնող մարդիկ հեռու են ասպարեզից, ոչինչ չեն հասկանում, չգիտեն, թե հուշարձանն ինչ է, հիմնանորոգումն ինչ է, վերանորոգումն ինչ է։ «Այդ տերմինոլոգիան ընդունելով և յուրովի մեկնաբանելով՝ ինչ ասես կարող են խոսել ու վերածել հանցագործության»,-նշում է նա։
Ալեքսանդր Բադալյանը շեշտում է՝ եթե նախագիծը ենթադրում է նաև քանդման փուլ, այն պետք է կոնստրուկտիվ հաշվարկվի, հստակեցվի, թե այդ ամենն ինչ տեխնիկայով պետք է արվի։ «Եթե ակնհայտ գիտենք, որ տվյալ հատվածում վնասված քարեր կան, և ջուրը թափանցում, հասնում է ներսի մասն ու քանդում է մնացած քարերը, ուրեմն պետք է վերանորոգել։ Այն ժամանակ չկային բետոնի լուծույթներ, որոնք կարող էին դիմանալ այդ ջրին, ու վտանգ կար, որ պետք է հանել ամրաններն ու ստուգել, հասկանալ ժանգո՞տ են, թե՞ ոչ»,-ասում է Բադալյանն ու հավելում՝ բոլոր փուլերն անցել են գիտամեթոդական խորհրդի հաստատմամբ։
Հովհաննես Սանամյանի խոսքով՝ «քանդման նախագիծ» հասկացողություն չկա, կա վերականգնման նախագիծ, որը ներառում է մի շարք աշխատանքներ։ «Այդ աշխատանքները կարող են լինել քանդում, վերաշարում, կարող են լինել վնասված քարերի քանդում, հեռացում և այլն, բայց դա արտաքին հատվածին է վերաբերում։ Որպեսզի հասկանային, թե ինչ վնասվածքներ կան, պետք է վնասված քարերը հանվեին, ուսումնասիրվեին»,-նշում է Սանամյանը։