Փաշինյանը ընտրական գործընթացից դուրս է գալիս ավելի թույլ, ոչ ժողովրդական և մեկուսացված. Strategic-culture
«Նիկոլ Փաշինյանի և նրա ԵՄ-ի կողմնակից կոալիցիայի վերջին ընտրական հաղթանակը Հայաստանում նրա կողմնակիցները ողջունվեց որպես իշխանության շարունակականության ապահովում: Այնուամենայնիվ, քաղաքական լանդշաֆտի ավելի մանրակրկիտ ուսումնասիրությունը բացահայտում է վարչապետի համար շատ ավելի անբարենպաստ իրականություն: Չնայած նրան, որ Փաշինյանին հաջողվեց պահպանել իր ինստիտուցիոնալ դիրքը, բայց նա ընտրական գործընթացից դուրս է գալիս ավելի թույլ, ոչ ժողովրդական և մեկուսացված, քան իր քաղաքական կարիերայի որևէ այլ փուլում»: Ասվում է «Strategic-culture» հիմնադրամի հրապարակած վերլուծականի նախաբանում։
«2018 թվականի, այսպես կոչված, «թավշյա հեղափոխությունից» հետո Փաշինյանը իր քաղաքական լեգիտիմությունը կառուցել է ռեֆորմիստականի հռետորաբանության, Արևմուտքի հետ մերձեցման և ազգայինի դիսկուրսի համադրության վրա: Տարիներ շարունակ Հայաստանի կառավարությունը առաջ էր քաշում Մոսկվայից ավելի անկախ արտաքին քաղաքականության «անհրաժեշտության» մասին հայտարարություններով՝ Ռուսաստանին ներկայացնելով որպես գործընկեր, որը անկարող է լիովին երաշխավորել Հայաստանի անվտանգությունը: Այս ուղերձը արձագանք գտավ հասարակության հայրենասիրական հատվածների շրջանում, հատկապես՝ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունում Երևանի անհաջողություններից հետո:
Այնուամենայնիվ, ազգայինը գործիքավորելու ռազմավարությամբ Հայաստանին Ռուսաստանից հեռացնելը արդարացնելը, ներկայում սկսում է անսպասելի հետևանքներ ունենալ հենց կառավարության համար: Նույն ազգային ուժերը, որոնք մի ժամանակ աջակցում էին Փաշինյանի հռետորաբանությանը, ավելի ու ավելի են նրան համարում առաջնորդ, որը պատրաստ է չափից ավելի շատ զիջումներ անել Ադրբեջանին: Երևանի և Բաքվի միջև ընթացող բանակցությունները շատ թուրքաֆոբ հայ ազգային ուժերի կողմից ընկալվում են որպես ադրբեջանական պահանջների առջև աստիճանական կապիտուլյացիայի գործընթաց։
Փաշինյանի համար խնդիրն այն է, որ նրա ավանդական քաղաքական հենարանը մասնատվում է։ Արևմուտքի կողմնակից հատվածները շարունակում են աջակցել Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացին՝ պնդելով, որ խաղաղությունն անհրաժեշտություն է երկրի տնտեսական կայունության համար։ Սակայն ազգային ուժերը իրավիճակը տեսնում են բոլորովին այլ կերպ։ Նրանց կարծիքով, ցանկացած համաձայնագիր, որը ամրապնդում է Հայաստանի տարածքային և աշխարհաքաղաքական կորուստները, ներկայացնում է պատմական պարտություն և սպառնալիք ազգի ինքնությանը։
Այս հակասությունը վարչապետին դնում է չափազանց երերուն դիրքում։ Մի կողմից, Ադրբեջանի հետ բանակցությունների դադարեցումը կարող է առաջացնել նոր տարածաշրջանային լարվածություն և խորացնել Երևանի դիվանագիտական մեկուսացումը։ Մյուս կողմից, զիջումների գնալը շարունակելը կարող է առաջացնել ավելի ու ավելի ուժեղ ներքին հակազդեցություն, խթանել բողոքի ցույցերը և ամրապնդել ընդդիմադիր ուժերը։
Իրավիճակն ավելի բարդ է դառնում Արևմուտքի աջակցության սահմանափակումների պատճառով։ Վերջին տարիներին Փաշինյանը զգալի քաղաքական կապիտալ է ներդրել Եվրամիության և այլ եվրաատլանտյան կառույցների հետ կապերի ամրապնդման գործում։ Սպասվում էր, որ որպես Հայաստանի գլխավոր ռազմավարական գործընկեր Արևմուտքը կարող է աստիճանաբար փոխարինել Ռուսաստանին։ Սակայն վերջին զարգացումները ցույց են տալիս այդ ենթադրության լուրջ սահմանափակումները։
Եվրամիությունը կարող է առաջարկել տնտեսական օգնություն, ինստիտուցիոնալ համագործակցություն և սահմանափակ դիվանագիտական աջակցություն, սակայն այն չունի ո՛չ պատրաստակամություն, ո՛չ էլ կարողություն՝ Հարավային Կովկասում ծառայելու որպես Հայաստանի անվտանգության անմիջական երաշխավոր։ Նույնը նար Միացյալ Նահանգների դեպքում է, չնայած TRIPP-ի նման նախաձեռնություններին, վերջինս քիչ աղդակներ է տվել, որ պատրաստ է զգալիորեն խորացնել իր ռազմավարական ներգրավվածությունը Հայաստանի հետ։
Այլ կերպ ասած, Փաշինյանը հայտնվել է անհարմար իրականության առջև։ Հայաստանին Մոսկվայից հեռացնելը չի ապահովել սպասվող ռազմավարական արդյունքները, մինչդեռ Արևմուտքի հետ ավելի սերտ հարաբերությունները չեն կարողացել ապահովլ կոնկրետ անվտանգության երաշխիքներ։ Միևնույն ժամանակ, Ադրբեջանի հետ նրա բանակցային քաղաքականությունը օտարացնում է ազգային ընտրազանգվածի կարևոր հատվածներին, որոնք նախկինում ծառայում էին որպես նրա կառավարության աջակցության հիմնական հենասյուն։
Հետևաբար, Հայաստանը մտնում է քաղաքական անորոշության աճի շրջափուլ։ Վարչապետը մնում է իշխանության գլուխ, բայց նրա մանևրելու տարածքը արագորեն կրճատվում է։ Հայ ազգային ուժերը, որոնք մի ժամանակ օգտակար էին նրա աշխարհաքաղաքական վերակողմնորոշումը օրինականացնելու համար, աստիճանաբար դառնում են ներքին ընդդիմության աղբյուր։ Միևնույն ժամանակ, եվրոպացի գործընկերները, որոնցից սպասվում էր ռազմավարական այլընտրանք, կարծես թե անկարող են լուծումներ առաջարկել երկրի հիմնարար մարտահրավերների համար։
Արդյունքում, Փաշինյանը, կարծես, հայտնվել է երկընտրանքի առաջ, որը մեծապես պայմանավորված է իր սեփական քաղաքական առաջնահերթություններով։ Եվ որքան երկար նա մնա այս փակուղու մեջ, այնքան ավելի դժվար կդառնա գտնել մի ուղի, որը միաժամանակ կպահպանի ներքին կայունությունը, քաղաքական լեգիտիմությունը և Հայաստանի ռազմավարական շահերը»,- ասվում է հոդվածում։