ԱՄՆ հետախուզությունում կարծում են, որ Իրանը Հորմուզի նեղուցի նկատմամբ վերահսկողության լծակ է ձեռք բերել. CNN
Իրանը վերջին հակամարտությունից հետո կարողություն է ձեռք բերել անհրաժեշտության դեպքում էապես սահմանափակելու կամ ժամանակավորապես փակելու համաշխարհային նավթային առևտրի առանցքային երթուղիներից մեկի՝ Հորմուզի նեղուցի մուտքը, հաղորդում է CNN հեռուստաալիքը՝ հղում անելով ամերիկյան հետախուզության գնահատականներին ծանոթ աղբյուրներին։
ԱՄՆ հետախուզական համայնքում կարծում են, որ մարտական գործողությունների ընթացքում Իրանն արդեն իսկ ցուցադրել է նեղուցում նավագնացության վրա ազդելու և Պարսից ծոցի երկրների էներգետիկ ենթակառուցվածքների վրա հարձակվելու հնարավորությունը, ինչն ամրապնդել է նրա բանակցային դիրքերը։
Ըստ գնահատականների՝ այդ մեթոդները Թեհրանում կարող են դիտարկել որպես ճնշման գործիք ապագայում։
Ամերիկյան աղբյուրները նշում են, որ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև շրջանակային համաձայնագրի շուրջ բանակցությունները, որը, ինչպես ակնկալվում է, պետք է ստորագրվի ուրբաթ, ներառում են նեղուցում ազատ նավագնացության վերականգնման պայմանը։ Այդ պայմանի կատարումից կախված՝ նախատեսվում է ԱՄՆ-ի կողմից սահմանափակումների փուլային մեղմացում։
Միևնույն ժամանակ Վաշինգտոնում հայտարարում են, որ Իրանը չի ստանա համաձայնագրով նախատեսված արտոնությունները, եթե չապահովվի ծովային միջանցքի գործունեությունը։ Հնարավոր խթանների մանրամասները չեն բացահայտվում։
Որոշ աղբյուրներ մատնանշում են, որ, չնայած բանակցային գործընթացին, նավագնացության մեջ խափանումների ռիսկերը պահպանվում են, քանի որ տարածաշրջանում իրավիճակը դեռևս անկայուն է, իսկ ապահովագրական և լոգիստիկ ընկերությունները բարձր ռիսկերը հաշվի են առնում։
Նշվում է նաև, որ Իրանն ունի զգալի ռազմական ներուժ, ներառյալ հրթիռային համակարգեր, անօդաչու սարքեր և արագընթաց մոտորանավակներ, որոնք կարող են օգտագործվել ծովային ենթակառուցվածքների և նավագնացության վրա ազդելու համար։
Աղբյուրների տվյալներով՝ քննարկվում է նեղուցի շրջանում նավագնացության միջազգային ուղեկցման կամ մոնիթորինգի հնարավորությունը, սակայն կոնկրետ մեխանիզմներ դեռևս որոշված չեն։
Նյութում հիշատակվում է նաև, որ բանակցությունների տապալման դեպքում դիտարկվում է տարածաշրջանում Իրանի դաշնակից ուժերի միջոցով այլ ծովային երթուղիների վրա ճնշումների ընդլայնման ռիսկը։
Ամերիկացի պաշտոնյաներն ընդգծում են, որ բանակցությունների նպատակն է ստեղծել պայմաններ, որոնց դեպքում ռազմավարական ծովային ուղիների կրկնակի փակումն անհնար կդառնա, սակայն ընդունում են, որ վերահսկողության կայուն մեխանիզմ դեռևս ձևավորված չէ։